środa, 5 marca 2025

15. rocznica "Alicji w Krainie Czarów" Tima Burtona

     Jest 5 marca, a to oznacza kolejną rocznicę premiery filmu Alicja w Krainie Czarów w reżyserii Tima Burtona. Zawsze wspominam ten dzień, ponieważ myślę, że wraz z nim zaczęła się era mojej fascynacji tą historią - jej oryginałem i adaptacjami. Choć pamiętam też, że i wcześniej w dzieciństwie bardzo lubiłam wersję animowaną (1951) oglądaną na kasecie VHS. Myślę też, że to właśnie w 2010 roku miałam okazję przeczytać Przygody Alicji w Krainie Czarów oraz Po drugiej stronie lustra w przekładzie Macieja Słomczyńskiego (podwójne wydanie wydawnictwa Czytelnik, z zieloną okładką). Było to jeszcze zanim obejrzałam wspominany dziś film (to zrobiłam w 2013 roku). Oryginalne książki Carrolla wywarły na mnie ogromne wrażenie. Żałuję, że nie mam żadnych zapisków z tamtych dni, które dokładnie mogłyby oddać chociaż część tego, co wtedy odczuwałam. Niektóre własne uwagi jednak trochę pamiętam.


    Z tej okazji czytam książkę towarzyszącą filmowi, Alice in Wonderland The Visual Guide (Alicja w Krainie Czarów - Przewodnik Wizualny) wydaną przez DK. Swój egzemplarz zdobyłam dopiero wiele lat po jego wydaniu, ale jest to jedna z moich wyczekiwanych zdobyczy. Przewodnik przybliża postacie filmu (i pokazanego w nim uniwersum będącego miksem obu książek Carrolla), kluczowe sceny oraz tło i detale, które nie każdy zauważy w filmie.
    To były bardzo pamiętne dla mnie czasy. Sprawdzanie w sieci informacji o filmie, czytanie dyskusji o nim - znałam już całą fabułę, ale znajomość spoilerów nie odbierała mi przyjemności z oglądania go później. Oglądanie rysunków fanów, czytanie ciekawostek, czytanie o grze komputerowej na podstawie filmu (również w mojej kolekcji, ponadto dostępnej poprzez Steam). Myślę, że dla takich i innych fascynacji warto angażować się w hobby, które mamy. Zawsze przynosi nam uśmiech i coś nowego do odkrywania. Zarówno w tym filmie jak i w książkach, bez których by go nie było, za każdym powrotem dostrzegam nowe rzeczy.


poniedziałek, 27 stycznia 2025

193. urodziny Lewisa Carrolla

    Minęły już 193 lata od narodzin jednego z największych pisarzy w historii literatury - i to nie przesada. Lewis Carroll (pseudonim Charlesa Lutwidge'a Dodgsona) stworzył przełomowe dzieła, które na nowo zdefiniowały literaturę dziecięcą i fantastykę, a pośrednio literaturę w ogóle. Już w trakcie jego życia zaczęły się pojawiać nawiązania do Alicji w Krainie Czarów i Po drugiej stronie lustra w różnych dziedzinach życia. Później, wraz z rozwojem kinematografii, komiksów czy szeroko pojętej popkultury, było ich jeszcze więcej.

    Moje życie zmieniło się naprawdę mocno (na lepsze), gdy w dzieciństwie poznałam te dzieła. Nigdy nie zapomnę tego, co mi dały.


wtorek, 14 stycznia 2025

127. rocznica śmierci Lewisa Carrolla

 


grób pisarza w roku 1899 - zdjęcie to znalazło się w jego biografii pióra Stuarta Dodgsona Collingwooda, który był siostrzeńcem Carrolla/C. L. Dodgsona

niedziela, 12 stycznia 2025

Odeszła Barbara Rylska - polski głos disneyowskiej Alicji

W dniu 11 stycznia zmarła Barbara Rylska (1936-2025) - aktorka teatralna i filmowa. 


To właśnie ta aktorka w polskim dubbingu stała się głosem Alicji w animacji Disneya z 1951 roku (wersja polska z 1961 roku).
 

Animacja, w której użyczyła swojego głosu, była moim pierwszym w życiu spotkaniem z Alicją. Oryginalną, anglojęzyczną (amerykańską) wersję filmu obejrzałam do tej pory tylko raz. Jestem bardziej przyzwyczajona do polskiej wersji, znanej z dzieciństwa. Oglądając ten film po angielsku odbieram go bardziej jako niedokładną adaptację książki (a właściwie, po troszę obu książek) Carrolla, po polsku zaś - jako coś zupełnie nowego. Może to siła przywiązania do dialogów, pomimo pewnych różnic. Moim zdaniem głos Alicji ma w sobie "coś" i pamięta się go, jeśli widziało się polski dubbing. 


Zwiastun polskiej wersji filmu na VHS:


Próbka głosu Rylskiej jako Alicji w scenie z Kotem z Cheshire (Zbigniew Kancler):









 

sobota, 21 września 2024

"Przygody Alicji w Krainie Czarów" - spektakl baletowy w kinach Helios

 W tym tygodniu poznałam niezwykłą wiadomość. Otóż w wybranych kinach Helios w ramach projektu Helios na Scenie transmitowane będą na żywo spektakle z Londynu od The Royal Ballet & Opera. Wśród nich wyjątkowa gratka dla fanów dzieła Carrolla - balet Przygody Alicji w Krainie Czarów (Alice's Adventures in Wonderland) z choreografią Christophera Wheeldona. Spektakl reżyserują Jon Driscoll i Gemma Carrington, dyrygentem jest Koen Kessels. Premiera baletu odbyła się 28 lutego 2011; od tego czasu spektakl był jeszcze wiele razy wystawiany, nie tylko na terenie Wielkiej Brytanii.



Więcej o transmisji spektaklu w kinach Helios można przeczytać w tym linku. O spektaklu można też przeczytać na stronie The Royal Opera & Ballet tutaj [po angielsku].

Spektakl zaczyna się o 20:15 polskiego czasu; transmitowany będzie we wtorek 15 października.

Zgodnie z listą widoczną na stronie Heliosa, dostępny będzie w dwunastu kinach na terenie Polski, a oto ich lista:


Na stronie wydarzenia udostępniono też nieco zdjęć z widowiska - poniżej niektóre z nich:

Królowa Kier

Alicja i Biały Królik (poprzednio - Lewis Carroll)

karciani żołnierze i głowa Kota z Cheshire

Kapelusznik

Opis wydarzenia zamieszczony na stronie Heliosa:

Pewnego słonecznego popołudnia, podczas przyjęcia w ogrodzie Alicja jest zaskoczona, widząc przyjaciela swoich rodziców, Lewisa Carrolla, przemieniającego się w białego królika. Kiedy podąża za nim w dół króliczej nory, wpada w wir coraz to ciekawszych wydarzeń... Podczas podróży przez Krainę Czarów Alicja napotyka niezliczone dziwaczne stworzenia. Zostaje porwana przez czarującego Króla Kier, który jest zmuszony do ucieczki w związku z kradzieżą ciastek. Dziewczynka mierzy się z coraz to nowymi szaleństwami. Aż wreszcie Alicja nagle się budzi. Czy aby na pewno to wszystko było snem?

Wpadnij całym sobą do króliczej nory w tej baletowej adaptacji słynnej familijnej opowieści Lewisa Carrolla. Udaj się w podróż przez Krainę Czarów wraz z Alicją i napotkaj mnóstwo ciekawych postaci w wyjątkowej teatralnej interpretacji Christophera Wheeldona.

Opis z grubsza przedstawia fabułę odpowiadającą akcji w książce, wkradł się tu jednak błąd - Alicja nie zostaje przez nikogo porwana, po prostu na swej drodze w Krainie Czarów napotyka postacie uczestniczące w procesie o kradzież ciastek. Oskarżonym nie jest Król Kier (bojaźliwy mąż Królowej Kier, która jest pradziwym władcą tego świata), ale Walet Kier, członek ich dworu. Opis musiał był pisany/tłumaczony na podstawie odpowiednika z oficjalnej angielskiej strony, gdzie znajduje się zdanie:
She’s swept off her feet by the charming Knave of Hearts, who’s on the run for stealing the tarts.­ 
[Alicja] Zostaje zwalona z nóg przez czarującego Waleta Kier, który ucieka z powodu kradzieży ciastek [tarts].
Tak więc nie rozumiem, skąd w polskim opisie Heliosa wzięło się "porwanie", skoro sweep someone off their feet oznacza bycie zauroczonym kimś, zwalonym z nóg... Nie spoilerując za dużo, w tym spektaklu widoczne jest zauroczenie Alicji Waletem, a po jej przygodach w Krainie Czarów postać ta pojawia się w pewien zaskakujący sposób.

Choć ten balet obejrzałam już kilka lat temu na profesjonalnym nagraniu, a także mam jego wersję z 2017 roku wydaną na Blu-Ray, bardzo ekscytuje mnie perspektywa obejrzenia go w kinie na żywo. To naprawdę dobra możliwość do obejrzenia wielu ciekawych spektakli, nie tylko Alicji. Co zabawne, dzień lub dwa przed odkryciem tej informacji miałam sen o ponownym puszczaniu w kinie filmu Burtona z 2010 roku - co prawda to nie to samo, ale w pewien sposób wiąże się z Alicją w kinie i czuję się, jakby mój sen to trochę "przewidział". 


jedna z grafik promocyjnych ze strony The Royal Opera & Ballet

Od siebie gorąco polecam ten balet - jego warstwa wizualna jest przepiękna, tak jak interesująca jest muzyka skomponowana przez Joby'ego Talbota. To zachwycające przedstawienie Krainy Czarów i co ciekawe, zawierające nawiązania do jej "historycznego" tła - spektakl rozpoczyna się od scen z Alice Liddell i jej rodziną, na scenie pojawia się Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson), który napisał ksiażkę o przygodach Alicji. Z kolei zakończenie to nieoczekiwane przeniesienie do współczesności, kontynuacja snu na jawie i swoiste powiązanie historii i fikcji z obecnym światem. To naprawdę godne polecenia widowisko. 

krótki zwiastun baletu z obecnego sezonu artystycznego

zwiastun produkcji z 2013 roku

zwiastun produkcji wystawionej na terenie Japonii
















czwartek, 4 lipca 2024

4 lipca

 Popołudniem 4 lipca 1862 roku powstała opowieść, która rozwinęła się w Alicję w Krainie Czarów. Już trzy lata później, gdy książka w swej ostatecznej wersji została opublikowana, Lewis Carroll na zawsze zmienił oblicze literatury dziecięcej i światowej w ogóle. Do dziś słynna powieść jest tłumaczona na wiele języków.

autor grafiki:
David Bekker


niedziela, 31 marca 2024